Trong bối cảnh các mối đe dọa không đối xứng như xuồng cảm tử không người lái (USV), máy bay không người lái (UAV) và tên lửa hành trình bay thấp ngày càng gia tăng, Tập đoàn Safran Electronics & Defense (Pháp) đã giới thiệu hệ thống quang điện tử chỉ thị mục tiêu tầm siêu xa PASEO XLR (Extra Long Range) thế hệ mới. Hệ thống được thiết kế chuyên dụng để trang bị cho các dòng tàu chiến hiện đại như tàu khu trục (Frigate), tàu tuần tiễu (Corvette) và tàu tuần tra ven bờ (OPV), đáp ứng các yêu cầu khắt khe nhất trong môi trường tác chiến biển xa.

1. Cấu hình cảm biến quang điện tử Optronics đa kênh tầm siêu xa

PASEO XLR sở hữu cụm đài quan sát được ổn định hướng 2 trục với độ chính xác cực cao, cho phép quét liên tục 360 độ góc tà và góc nâng từ -30 độ đến +70 độ. Hệ thống tích hợp đồng thời nhiều loại cảm biến quang điện tử hiện đại:

• Kênh nhiệt hồng ngoại HD (MWIR): Sử dụng cảm biến làm lạnh dải sóng 3-5 micromet thế hệ mới, cho phép nhận dạng mục tiêu trong đêm tối hoặc điều kiện thời tiết xấu với tầm nền vượt trội.

• Kênh nhìn ngày và viễn kính (Spotter): Trang bị camera màu Full HD tích hợp zoom quang học liên tục kết hợp viễn kính quang học độ phóng đại lớn, cho phép phân tích rõ nét chi tiết mục tiêu ở khoảng cách tới 10 km.

• Kênh hồng ngoại sóng ngắn (SWIR): Đảm bảo khả năng quan sát xuyên qua sương mù, khói ngụy trang và hơi nước ven bờ — điểm hạn chế lớn của các camera quang học thông thường.

• Máy đo xa Laser chuẩn quân sự: An toàn cho mắt (Eye-safe) với tầm đo chính xác lên tới 30 km, cung cấp tọa độ 3D mục tiêu theo thời gian thực.

2. Tích hợp Trí tuệ Nhân tạo (AI) và Tác chiến thụ động

Điểm nâng cấp đáng chú ý nhất trên đài quang điện tử Optronics PASEO XLR thế hệ mới là việc tích hợp phần mềm ACE (Advanced Cognitive Engine) dựa trên công nghệ AI từ công ty con Preligens.

• Tự động nhận dạng & Phân loại: AI tự động quét dữ liệu hình ảnh, phát hiện và phân loại đồng thời hàng chục mục tiêu nhỏ, mục tiêu di chuyển nhanh (như UAV/USV) mà mắt thường hoặc radar dễ bỏ sót.

• Khử nhiễu khí quyển: Thuật toán xử lý ảnh thông minh tự động khắc phục hiện tượng méo hình do không khí nóng trên mặt biển hoặc hiện tượng mù sương, cho ra hình ảnh sắc nét.

• Tác chiến ẩn mình: PASEO XLR vận hành hoàn toàn thụ động (không phát sóng thu phát như radar), giúp tàu chiến trinh sát, bám sát và chuẩn bị hỏa lực mà không lo bị hệ thống trắc đạc điện tử của đối phương phát hiện.

3. Điều khiển hỏa lực đa nòng và Tích hợp hệ thống

Không chỉ là một đài trinh sát, PASEO XLR còn đóng vai trò là một Hệ thống Điều khiển Hỏa lực (FCS) hoàn chỉnh:

• Máy tính phần tử tích hợp (Ballistic Computer): Cho phép PASEO XLR tính toán phần tử bắn và điều khiển đồng thời nhiều khẩu pháo hải quân có cỡ nòng khác nhau (từ pháo chính 76 mm, 57 mm đến các cụm pháo phòng không tầm gần 30 mm hoặc súng máy tự động).

• Kết hợp Radar – Quang điện tử: Safran đang phát triển giải pháp hợp nhất dữ liệu trực tiếp giữa PASEO XLR và radar mặt bẫy để tạo ra một đài điều khiển hỏa lực phân tán gọn nhẹ (trọng lượng dưới 133 kg cho cụm cảm biến), dễ dàng lắp đặt trên nhiều cấp tàu.

• Khả năng kết nối linh hoạt: Hệ thống dễ dàng tích hợp trực tiếp vào Hệ thống Quản lý Tác chiến (CMS) của tàu hoặc hoạt động độc lập thông qua màn hình điều khiển chuyên dụng trên buồng lái.

Hiện nay, hệ thống Optronics PASEO XLR đã được chọn làm trang bị tiêu chuẩn cho nhiều chương trình tàu chiến lớn trên thế giới, bao gồm lớp tàu Frigate Tamandaré của Hải quân Brazil và các tàu tuần tra thế hệ mới của Hải quân Philippines. Để nâng cao năng lực sẵn sàng chiến đấu, việc làm chủ các thiết bị huấn luyện trắc thủ sonar và trắc thủ quang điện tử cũng đóng vai trò then chốt trong công tác đào tạo nhân lực hải quân hiện đại.